‘Bác sĩ ma’ trong phòng mổ Hàn Quốc Leave a comment

Hàn Quốc nổi tiếng với dịch vụ chăm sóc y tế đẳng cấp thế giới, tuy nhiên niềm tin vào bệnh viện của người dân dần bị lung lay sau nhiều vụ việc liên quan đến “bác sĩ ma”.

Đây là cụm từ chỉ người phẫu thuật thay cho bác sĩ chính khi bệnh nhân đã được gây mê toàn thân (thường là trong ca phẫu thuật thẩm mỹ). Điều này trái ngược hoàn toàn với quảng cáo của cơ sở y tế, trong đó ghi rõ bác sĩ chính sẽ phẫu thuật từ đầu đến cuối.

“Bác sĩ ma” là hoạt động phi pháp, song đang bùng nổ tại đất nước có ngành công nghiệp phẫu thuật thẩm mỹ trị giá 10,7 tỷ USD. Các bác sĩ thẩm mỹ thực hiện đồng thời nhiều cuộc phẫu thuật, phải nhờ người thay thế để hoàn thành ca mổ. “Bác sĩ ma” đôi khi là nha sĩ, y tá, điều dưỡng, trợ lý, thậm chí nhân viên bán thiết bị y tế.

Khoảng 5 bệnh nhân đã chết vì các cuộc phẫu thuật ma trong 8 năm qua. Một trong số đó là Kwon Dae-hee, sinh viên đại học Seoul. Người này tử vong vì xuất huyết trong một ca phẫu thuật thu gọn hàm năm 2016. Mẹ của anh, bà Lee Na-geum, đã thu thập các đoạn video trong phòng mổ và tìm được bằng chứng cho thấy người thực hiện phẫu thuật là một trợ lý điều dưỡng. Bác sĩ phẫu thuật bị kết tội ngộ sát và tuyên án ba năm tù.

Để ngăn vấn nạn này, các nhà lập pháp đã sửa đổi luật y tế, yêu cầu lắp camera trong tất cả phòng mổ dành cho bệnh nhân gây mê toàn thân. Hàn Quốc trở thành một trong những nước đầu tiên trên thế giới phải làm điều này. Các nhà đạo đức học, giới chức y tế và nhiều chuyên gia cho rằng việc giám sát bác sĩ phẫu thuật nhằm ngăn chặn các vụ việc có nguy cơ làm xói mòn lòng tin, tổn thương tinh thần và vi phạm quyền riêng tư của bệnh nhân. Đạo luật cũng củng cố niềm tin của công chúng với bác sĩ và lưu lại bằng chứng nếu nạn nhân muốn khiếu nại trước tòa án.

Trước quyết định của giới chức, bà Lee Na-geum nói: “Một khi có camera, các ‘bác sĩ ma’ sẽ bị lật tẩy”.





Bệnh viện Kookmin, gần Seoul, tự nguyện lắp đặt camera trong các phòng mổ vào năm 2020. Ảnh: NY Times

Bệnh viện Kookmin, gần Seoul, tự nguyện lắp đặt camera trong các phòng mổ từ năm 2020. Ảnh: NY Times

Lắp camera trong bệnh viện không mới, nhưng lắp trong phòng mổ hay không là vấn đề không nhận được sự đồng thuận. Một số quốc gia sử dụng biện pháp này để chống hối lộ tại bệnh viện, nhưng thường không lắp đặt trong phòng mổ. Năm 2019, các nhà lập pháp Philippines đề xuất dự luật yêu cầu lắp camera trong phòng phẫu thuật nhưng không được thông qua.

Các phòng mổ tại Mỹ thường không có camera. Cựu giám đốc y tế bang Rhode Island từng yêu cầu một bệnh viện lắp máy quay sau hàng loạt sai sót phẫu thuật năm 2009. Song ông sớm tỏ ra hối hận vì quyết định này, cho rằng nó làm mất lòng tin của người dân.

Riêng người Hàn Quốc đã quen thuộc với việc giám sát bằng video trên diện rộng. Đến năm 2020, chính phủ lắp đặt hơn 1,3 triệu camera ở các không gian công cộng, mục đích chính là để ngăn chặn tội phạm. Nhu cầu sử dụng camera trong các bệnh viện tăng cao trong những năm gần đây, phần lớn vì các báo cáo liên quan đến “bác sĩ ma”.

Các ca phẫu thuật ma bắt đầu xảy ra tại các thẩm mỹ viện ở Hàn Quốc vào những năm 2010, sau khi chính phủ thúc đẩy du lịch y tế làm bàn đạp kinh tế. Theo các chuyên gia, bệnh viện sử dụng tên tuổi của một bác sĩ có tiếng, sau đó để y tá, trợ lý hoặc kỹ thuật viên phẫu thuật hộ nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Kim So-yoon, giáo sư luật và đạo đức y tế Đại học Yonsei, cho biết các ca phẫu thuật ma đã lan tới cả các bệnh viện cột sống vì nhiều lý do. Nhu cầu điều trị cột sống đang rất cao do tỷ lệ lớn dân số già hóa. Tỷ lệ bác sĩ tại Hàn Quốc là 2,5 trên 1.000 người dân, thấp hơn mức trung bình (3,3 bác sĩ) của các nước trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế. Quá trình đào tạo y tá tại đất nước này dễ dàng hơn đào tạo một bác sĩ. Trong khi đó nhiều thủ thuật điều trị cột sống không quá phức tạp, nhân viên y tế không phải là bác sĩ, như y tế, có thể thực hiện.

Tháng 5 năm ngoái, một video tại chuyên khoa cột sống, Bệnh viện Thế kỷ 21 ở Incheon, lộ ra cho thấy trợ lý điều dưỡng đang mổ và đặt chỉ khâu cho bệnh nhân.

Choi Jeong-kyu, một luật sư đại diện cho các nạn nhân y tế, đã nhận được video từ một cựu nhân viên phòng khám, sau đó chuyển nó đến đài truyền hình MBC, năm 2021. Đoạn phim ghi lại 19 ca phẫu thuật, cho thấy ba trợ lý điều dưỡng đang mổ cho các bệnh nhân gai đốt sống. Chiếc cưa phẫu thuật kêu vo vo khi các trợ lý đặt chúng vào xương bệnh nhân. Băng gạc đẫm máu chất thành đống một bên bàn mổ. Khoảng 5 phút cuối mỗi ca phẫu thuật, bác sĩ chính mới xuất hiện.

“Họ đối xử với bệnh nhân như những món hàng trên băng chuyền của một nhà máy”, ông Choi nói.

Sau khi video được công bố, các nạn nhân đã đệ đơn kiện phòng khám. 5 bác sĩ và ba trợ lý bị bắt giam vào tháng 8/2021. Tháng 2, họ bị kết tội lừa đảo và hành nghề y không có giấy phép, tuyên án hai năm tù, bị phạt 7 triệu won, khoảng 5.700 USD mỗi người. Tòa cáo buộc các giám đốc của phòng khám là Hyun Yong-in, Jung Hyun-tae và Lee Wan-soo cố ý tiếp nhận càng nhiều bệnh nhân càng tốt, trong khi trình độ nhân viên thấp. Họ thực hiện điều này “một cách bài bản vì mục tiêu lợi nhuận” và “làm suy yếu lòng tin của bệnh nhân đối với bác sĩ cũng như cơ sở y tế”.

Kể từ năm 2012 đến 2017, Hàn Quốc đã khởi tố khoảng 100 trường hợp phẫu thuật ma, theo Bộ Y tế nước này. Từ năm 2008 đến năm 2014, khoảng 100.000 người là nạn nhân của các ca phẫu thuật kiểu này, theo ước tính của Hiệp hội phẫu thuật thẩm mỹ Hàn Quốc.

Kwon Soon-man, giáo sư y tế công cộng tại Đại học Quốc gia Seoul, cho biết các ưu đãi tài chính tạo điều kiện sinh lời cho các ca phẫu thuật ma. Hệ thống bảo hiểm y tế, việc sử dụng mô hình thanh toán theo dịch vụ khuyến khích bác sĩ lựa chọn cách thức tiết kiệm nguồn lực hơn để điều trị cho bệnh nhân. Tại Hàn Quốc, số bệnh viện tư nhân chiếm hơn 90%.

Trên thực tế một số cơ sở y tế Hàn Quốc đã lắp đặt camera trước khi chính phủ ban hành quy định. Bệnh viện Kookmin ở tỉnh Gyeonggi trang bị camera giám sát vào năm 2020. Thiết bị được lắp đặt trên trần phòng mổ, lưng bác sĩ đối diện với máy quay, che chắn vết mổ, tấm vải phẫu thuật che mặt bệnh nhân. Video do camera ghi lại cho thấy rõ ai đang thực hiện nhiệm vụ nào trong ca phẫu thuật.

Tiến sĩ Choi Sang-wook, giám đốc Bệnh viện Kookmin, cho biết camera đã cải thiện niềm tin của bệnh nhân đối với bệnh viện. “Camera giúp chúng tôi có được sự tin tưởng của cộng đồng, đó là lợi thế lớn nhất”, ông nói.

Thục Linh (Theo NY Times)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.